Blog

Notatki z praktyki i teorii

Zbiór przemyśleń opartych na doświadczeniu, teorii i ciekawości. Bierz, co Ci się przyda.

2026

  1. Ten o tym, dlaczego Taylor mierzył operacje

    Dlaczego Frederick Taylor mierzył czas operacji, a nie przepływ pracy? Wspólny interes firmy i pracownika, dzisiejszy obraz Taylora i osiem obszarów wiedzy.

    Taylor
  2. Ten o tablicy tablic

    Ukryte kolejki pracy w organizacji przypominają tablicę tablic z C++: widać liczbę zespołów, a nie pracę, która czeka w ich kolejkach. Jak je policzyć.

    kolejki
  3. Ten o rezultacie pracy developera

    Rezultat pracy developera: kod i zamknięte tickety to wyniki, a rezultat to zaspokojona potrzeba użytkownika i korzyść dla firmy. Co mówią Amazon i Vogels.

    inżynier produktu
  4. Ten o tym, co czeka

    Jak zobaczyć pracę, która czeka w zespole: proste ćwiczenie z tablicą, powód i wiek czekania zamiast mierzenia, czy wszyscy są zajęci.

    przepływ pracy
  5. Ten o stałej cenie i sprintach

    Sprinty dają stałej cenie to, czego potrzebuje: stały koszt i termin. Ruchomy zostaje zakres, a zarządzanie nim to osobna umiejętność.

    fixed price
  6. Ten o inżynierze produktu

    Developer czy inżynier produktu? Kod i zamknięte tickety to wyniki, rezultat jest u użytkownika. Jak AI zmienia rolę developera. Zapowiedź serii.

    inżynier produktu
  7. Ten o enkapsulacji

    Enkapsulacja w organizacji: system chowa złożoność, a firma wystawia ją na zewnątrz. Dlaczego zmiana przekrojowa wymaga rozmów z wieloma zespołami.

    enkapsulacja
  8. Ten o miesiącu opóźnienia

    Koszt opóźnienia (cost of delay) według Reinertsena: dlaczego 85% osób nie wie, ile kosztuje miesiąc opóźnienia, i czemu prawie nikt nie mierzy kolejek.

    koszt opóźnienia
  9. Ten o kalendarzu jednej osoby

    Gdy każda decyzja czeka na jedną osobę, kalendarz managera staje się wąskim gardłem. Jak oddać zespołowi decyzje: zakres, progi i informacje.

    decyzje
  10. Ten o szarej strefie

    Shadow IT jako szara strefa: prywatne arkusze, niezatwierdzone aplikacje i automatyzacje tworzą ryzyko, o którym firma nie wie (unknown unknowns).

    Shadow IT
  11. Ten o iteracji starszej niż jej nazwa

    Historia iteracji starsza niż Agile: Shewhart, program Mercury i Royce, który wcale nie zalecał wodospadu. Iteracyjne wytwarzanie przed Manifestem.

    iteracja
  12. Ten o zapomnianej pracy

    Aging WIP w Azure DevOps: darmowy plugin pokazujący wiek otwartych work itemów i czas w obecnym stanie, czyli zapomnianą pracę. Zrobiony z Claude.

    aging WIP
  13. Ten o ludziach, którzy po cichu łamią proces

    Mêtis i techne według Jamesa C. Scotta: dlaczego proces działa dzięki ludziom, którzy po cichu go łamią, i czego manager nie widzi w instrukcji.

    proces
  14. Ten o trzech pytaniach w jednym

    „Jak to jest duże?” to trzy pytania w jednym: o wielkość, termin i koszt. Dlaczego estymacja w dniach je zlewa i jak rozmawiać o każdym osobno.

    estymacje
  15. Ten o tym czy kolumna Blocked rozwiązuje problem

    Czy kolumna Blocked na tablicy pomaga? Dane z historii zadań: ile wraca do pracy, ile do backlogu, ile jest usuwanych i jak to fałszuje cycle time.

    blocked
  16. Ten o przewidywalności, która buduje zaufanie

    Cycle time i przewidywalność: dlaczego spadek mediany nie wystarcza, gdy 85. percentyl rośnie, i jak długi ogon rozkładu wydłuża obietnice dla klienta.

    przewidywalność
  17. Ten o jednozdaniowcach

    Backlog z jednym zdaniem na pomysł: szaleństwo czy metoda? Co AI zaproponowało jako backlog pomysłów i czemu krótki wpis działa, jeśli prowadzi do rozmowy.

    backlog
  18. Ten o zajętości, która udaje postęp

    Zajętość a postęp: zajęci ludzie kosztują tyle samo co praca, która coś zmienia. Jak odróżnić ruch od postępu, zaczynając od pytania o cel.

    zajętość
  19. Ten o tym ile może kosztować brak jednego zdania

    Cel Sprintu w Scrumie: co się dzieje, gdy go brakuje, dlaczego zespół goni wtedy cały Sprint Backlog i jak jedno zdanie daje kierunek i swobodę.

    Sprint Goal
  20. Ten o różnicy między grupą a zespołem

    Czym różni się grupa od zespołu? Wspólnym celem. Dlaczego bez niego kompetentni i zajęci ludzie ciągną w różne strony, a zajętość udaje postęp.

    cel
  21. Ten o specjalistach i rozmytej odpowiedzialności

    Specjalizacja w zespole a rozmyta odpowiedzialność: problem wielu rąk, czyli dlaczego w zespole samych ekspertów coś się sypie, a nikt nie jest winny.

    odpowiedzialność
  22. Ten o resolverze z wyboru i z przymusu

    Resolver, kubańska postawa „ogarnę to sam”: kiedy to zdrowa inicjatywa, a kiedy sygnał, że system przecieka. Potrzeba, pilność, odpowiedzialność, autonomia.

    autonomia
  23. Ten o sudoku

    Organizacja jak sudoku: zmiana w jednym zespole otwiera albo zamyka możliwości w innych. Gdzie metafora działa, gdzie ma granice i czemu rozwiązań jest wiele.

    kultura organizacyjna
  24. Ten o prostych liniach

    Struktury organizacyjne powstają, żeby ułatwić zarządzanie, a praca pod nimi meandruje. Czego uczy pruski las z „Seeing Like a State” o schematach i roadmapach.

    struktura organizacyjna
  25. Ten o jednym wąskim gardle

    Teoria ograniczeń (TOC) Goldratta: dlaczego przyspieszenie każdego zespołu nie przyspiesza całości i jak pięć kroków pomaga znaleźć i usunąć wąskie gardło.

    teoria ograniczeń
  26. Ten o LeSS i upraszczaniu

    LeSS (Large-Scale Scrum) skaluje przez upraszczanie: jeden Product Backlog, jeden Product Owner, bez warstw pośrednich. Mniej koordynacji, szybsza reakcja.

    LeSS
  27. Ten o Extreme Programming

    Extreme Programming (XP) w praktyce: jak pair programming, TDD i continuous integration zmniejszają liczbę błędów i rozpraszają wiedzę po całym zespole.

    Extreme Programming
  28. Ten o błędzie, który wraca

    Myślenie systemowe: dlaczego błąd wraca, gdy naprawiasz objawy, jak pętle przyczynowo-skutkowe pokazują opóźnione skutki decyzji i gdzie szukać trwałej zmiany.

    myślenie systemowe
  29. Ten o produkcie, którego nikt nie potrzebował

    Design Thinking odwraca kolejność: najpierw rozumiesz użytkownika, potem budujesz. Jak wywiady, mapa empatii i szybkie prototypy chronią przed drogimi błędami.

    Design Thinking
  30. Ten o płocie między Dev i Ops

    DevOps jako współodpowiedzialność Dev i Ops za kod od napisania do produkcji. Jak automatyczne pipeline'y i infrastruktura jako kod skracają drogę do klienta.

    DevOps
  31. Ten o kosztach, które nie są pracą

    Marnotrawstwo w projekcie według Lean: zbędne kroki, nieużywane funkcje i błędy wykryte za późno. Jak mapa strumienia wartości pomaga je znaleźć i usunąć.

    Lean
  32. Ten o limitach WIP

    Kanban i limity WIP: dlaczego zespół spowalnia liczba zadań zaczętych naraz, jak tablica pokazuje, gdzie praca stoi, i co zmienia limit WIP.

    Kanban
  33. Ten o Scrumie i ryzyku

    Scrum to nie metodyka zarządzania, tylko sposób na informację zwrotną i ryzyko: po co sprint ma stałą długość i co daje podejście iteracyjne.

    Scrum
  34. Ten o paczce w ogonie rozkładu

    Prawdopodobieństwo a koszt opóźnienia na przykładzie paczki: dlaczego 98% dostaw na czas nic nie mówi o Twoim ryzyku i co pokazuje ogon rozkładu.

    prognozowanie
  35. Ten o trójkącie projektu w erze AI

    Zakres, czas, jakość i koszt: ten model projektu ma kilka dekad. Czy AI naprawdę go nie zmienia, czy zmienia coś, czego jeszcze nie umiemy zmierzyć?

    AI
  36. Ten o trzech scenariuszach

    PERT w estymacji: liczy się odległość między wariantem optymistycznym a pesymistycznym. Jak z trzech scenariuszy zrobić rozmowę o tym, od czego zależy termin.

    PERT
  37. Ten o wiedzy, za którą nikt nie płaci

    Kenneth Arrow pokazał, czemu rynek za mało inwestuje w wiedzę. Ten sam mechanizm sprawia, że zespoły odkładają refaktoryzację, testy i dokumentację.

    Kenneth Arrow
  38. Ten o domykaniu i opcjach

    Prostota czy elastyczność produktu? Każda decyzja coś domyka albo zostawia otwarte. Jak ocenić, kiedy zapłacić sztywnością, a kiedy złożonością za opcję.

    strategia produktowa
  39. Ten o koszcie epistemicznym

    Koszt epistemiczny to cena wiedzy zdobywanej tylko przez próby i porażki. Dlaczego w raportach wygląda jak strata i co tracisz, optymalizując pod pewność.

    niepewność
  40. Ten o backendzie bez użytkownika

    Backend też ma użytkownika: czas ładowania, świeżość danych i stabilność to doświadczenie użytkownika, nawet gdy developer nie widzi interfejsu.

    backend
  41. Ten o weryfikacji i walidacji

    Weryfikacja a walidacja: zielone testy i pokrycie kodu mówią, czy zbudowaliśmy to, co chcieliśmy. Czy to rozwiązuje problem, mówi dopiero użytkownik.

    weryfikacja
  42. Ten o stylu zarządzania

    Taylor czy Deming? Styl zarządzania, który szuka winy w ludziach, kontra podejście, w którym 94% problemów pochodzi z systemu, a nie z pracowników.

    Deming
  43. Ten o spotkaniu, które nie mogło być mailem

    Kiedy spotkanie nie może być mailem: decyzje wymagające wielu perspektyw (SEO, UX, IT, sprzedaż) lepiej zapadają przy wspólnym muralu niż na czacie.

    komunikacja
  44. Ten o zbyt bezpiecznym bezpieczeństwie

    Bezpieczeństwo psychologiczne w zespole to za mało: bez wyzwań i napięcia zespół popada w stagnację i nie jest gotowy na prawdziwy problem.

    psychologia
  45. Ten o niewidocznej transparencji

    Widoczność to nie transparencja: tablica z taskami i dashboard pokazują status, a transparencja to wiedza, dlaczego zapadły decyzje i co odrzucono.

    Transparencja
  46. Ten o matematycznej pułapce lokalnej optymalizacji

    Lokalna optymalizacja jako maksimum lokalne: dlaczego działy poprawiają własne metryki kosztem całości i czemu wyjście z tej pułapki boli.

    Optymalizacja
  47. Ten o zamrożonych środkach u brokera

    Niewdrożony feature to zamrożony kapitał jak gotówka u brokera. Dlaczego wartość pojawia się dopiero po release i czemu otwarte pozycje to ryzyko.

    Development
  48. Ten o zrozumieniu kontekstu

    Kopiowanie praktyk innych firm bez zrozumienia kontekstu: dlaczego model Spotify, OKR-y czy daily działają u nich, a u Ciebie już niekoniecznie.

    Kontekst
  49. Ten o potrzebie znalezienia właściwego problemu

    „Jaki problem próbujesz rozwiązać?” Dlaczego to oklepane pytanie wciąż działa i czemu najlepsze rozwiązanie złego problemu to zmarnowana praca.

    Problem
  50. Ten o tym, co jest ważniejsze

    Co jest ważniejsze, IT czy biznes? To złe pytanie, jak mózg czy serce. Lepiej zapytać, co przeszkadza im działać razem i dowozić wspólne wyniki.

    IT
  51. Ten o agile i opcjonalności

    Agile jako opcjonalność: jak krótkie iteracje kupują prawo do zmiany zdania i dlaczego w niepewnym otoczeniu to cenniejsze niż sama szybkość.

    Agile
  52. Ten o przedwczesnej optymalizacji

    Przedwczesna optymalizacja według Knutha poza kodem: trzy pytania przed usprawnianiem produktu, procesu lub zespołu, zanim zoptymalizujesz nie to.

    Optymalizacja
  53. Ten o zachowaniu użytkowników i metrykach biznesowych

    Jak odróżnić dobrą metrykę biznesową od wskaźnika? Prosty test i trzy pytania o zachowanie użytkownika: co robi, dlaczego i co z tego wynika.

    Zachowanie użytkownika
  54. Ten o świętowaniu

    Świętowanie w zespole przy ciągłym dostarczaniu: gdy nie ma dużych release'ów ani mety, trzeba celowo tworzyć mniejsze powody do świętowania.

    Continuous Delivery
  55. Ten o łączeniu perspektyw

    Output, outcome, impact i dźwignia: czym się różnią i jak połączyć to, co dostarczył zespół, ze zmianą u użytkowników i wynikiem biznesu.

    Output
  56. Ten o tym na kiedy to będzie

    Jak odpowiedzieć na pytanie „na kiedy to będzie?”: prognoza terminu symulacją Monte Carlo, 85. percentyl i rozmowa o dacie z organizacją.

    Monte Carlo
  57. Ten o pracy, która czeka

    Czym jest flow efficiency? Dlaczego ticket idzie 25 dni, choć praca nad nim trwa kilka godzin, i czemu organizacje mierzą zajętość zamiast przepływu.

    Lean
  58. Ten o tolerancjach w projekcie

    Tolerancje w projekcie według PRINCE2: przedział budżetu, terminu i zakresu, w którym PM decyduje sam, zanim sprawa wróci do sponsora.

    PRINCE2
  59. Ten o celach, które giną w taskach

    Praca na celach czy na zadaniach? Jak velocity, story pointy i zamknięte taski wypierają cele zespołu i dlaczego ludzie robią to, co jest nagradzane.

    OKR
  60. Ten o planie i planowaniu

    „Plans are worthless. Planning is everything.” Czym plan różni się od planowania, dlaczego plan bez planowania staje się pomnikiem i jak planować regularnie.

    planowanie
  61. Ten o lejku niepewności w erze AI

    Lejek niepewności Boehma w erze AI: czy szybkie prototypy i krótsze pętle feedbacku redukują niepewność w projektach, czy dają tylko złudną pewność?

    estymacje
  62. Ten o garncarzu

    Strategia jako rzemiosło według Henry'ego Mintzberga: dlaczego skuteczna zmiana wyłania się z codziennych prób i błędów oraz jak z tego korzystać w praktyce.

    strategia
  63. Ten o książce 10X Org

    Książka „10X Org” i Org Topologies: jak struktura organizacji wpływa na efektywność i dlaczego AI ani nowe procesy nie pomogą bez designu pod strategię.

    Org Topologies
  64. Ten o narzędziach z epoki fabryk

    Hierarchia, roczny budżet i kontrola planu to narzędzia z epoki fabryk. Pięć cech organizacji, które dziś działają, i czy da się je wdrożyć w dużej firmie.

    hierarchia
  65. Ten o czterech kulturach

    Kultura organizacji jako macierz: fokus na rynek lub sprawy wewnętrzne i ludzie jak rodzina lub merytokracja. Cztery scenariusze i pytanie, gdzie jesteś.

    kultura organizacyjna
  66. Ten o bramkach kontrolnych

    Innowacje a compliance: dlaczego bramki bezpieczeństwa na końcu procesu blokują zmiany i jak wbudować standardy w pracę zespołów od pierwszego dnia.

    innowacje
  67. Ten o 10% na refinement

    Refinement w Scrumie: skąd 10% pojemności zespołu w starym Scrum Guide, co mówią o tym fazy Takeuchiego i Nonaki i co robić, gdy 10% to za mało.

    Scrum
  68. Ten o entropii oprogramowania

    Entropia oprogramowania: system, którego nie zmieniasz, i tak się psuje, bo zmienia się jego otoczenie. Dlaczego koszt utrzymania to warunek działania.

    entropia oprogramowania
  69. Ten o partnerze w ryzyku

    Interesariusz to nie klient wewnętrzny, tylko partner w ryzyku: współodpowiada za priorytety, definiuje sukces razem z zespołem i ma odwagę powiedzieć „stop”.

    interesariusze
  70. Ten o wspólnym pastwisku

    Tragedia wspólnego pastwiska w IT: każdy interesariusz ciągnie zespół w swoją stronę, a nikt nie dba o kod. Skąd dług techniczny i jak to naprawić.

    tragedia wspólnego pastwiska
  71. Ten o roku pisania na LinkedIn

    Rok publikowania na LinkedIn w liczbach: wzrost wyświetleń o 3357%, zasięg 9 391 osób, walka z syndromem oszusta i przerwy w regularności.

    LinkedIn
  72. Ten o tygodniu cienia

    Tydzień cienia to prosty eksperyment: kilka osób przez tydzień notuje, gdzie polityki firmowe spowalniają pracę. Jak go przeprowadzić i co może pokazać.

    polityki firmowe
  73. Ten o zwinności i portfelu

    Wartość zwinności widać na poziomie portfela i decyzji o finansowaniu: sprint jako horyzont inwestycyjny, a zespół jako źródło sygnałów decyzyjnych.

    Agile
  74. Ten o małych poprawkach

    Małe usprawnienia budują przewagę, ale giną w codziennej rutynie. Dziennik mikro-wygranych pomaga je zauważyć, zanim zapomnisz, co naprawdę zmieniło wynik.

    ciągłe doskonalenie
  75. Ten o prawie Brandoliniego

    Prawo Brandoliniego, czyli zasada asymetrii bzdury, w organizacji: dlaczego plotka rozchodzi się w minutę, a jej sprostowanie zajmuje tygodnie.

    komunikacja
  76. Ten o samoregulacji zespołu

    Samoregulacja zespołu po lekturze „Nexusa” Harariego: dlaczego autonomia bez kontaktu z rynkiem prowadzi do izolacji i jakie mechanizmy korygujące pomagają.

    samoregulacja
  77. Ten o pobieżnym kopiowaniu

    Kopiowanie rozwiązań innych firm to dobra heurystyka, ale tylko gdy rozumiemy mechanikę. Pobieżne kopiowanie modelu Spotify czy OKR-ów daje fasadę, nie wynik.

    heurystyka

2025

  1. Ten o wykonawcy i partnerze

    Od wykonawcy do partnera w Agile: zamiast dostarczać to, o co klient prosi, pytaj, jaki problem rozwiązujemy i co się stanie, jeśli tego nie zrobimy.

    Agile
  2. Ten o pytaniu „po co”

    Efektywność a Lean: klasyczna efektywność optymalizuje to, co jest, a Lean najpierw eliminuje i upraszcza. Jak zapytać o sens, zanim zaczniesz optymalizować.

    efektywność
  3. Ten o eksperymencie

    Eksperyment w zarządzaniu to nie chaos, tylko plan, który zakłada uczenie się. Kiedy planować, kiedy testować hipotezy i jak to wygląda w praktyce.

    eksperyment
  4. Ten o ceremoniach i wartości

    Transformacja Agile to nie ceremonie i metryki. Prawdziwa zmiana zaczyna się, gdy liczy się czas dostarczenia wartości, właściwe problemy i mniej marnotrawstwa.

    transformacja
  5. Ten o czekaniu między zespołami

    Opóźnienia między zespołami w value stream: dlaczego lokalnie efektywne zespoły dają klientowi pół roku czekania i po co mierzyć cały przepływ.

    value stream
  6. Ten o strategii i wykonaniu

    Strategia a możliwości wykonawcze organizacji: cztery stany, od chaosu sterowanego i dryfu po high-trust delivery, i pytanie, czego brakuje Twojej firmie.

    strategia
  7. Ten o oprogramowaniu, które nigdy nie jest skończone

    Dlaczego oprogramowanie nigdy nie jest skończone: system IT jako zasób, który musi ewoluować razem z potrzebami użytkowników i strategią firmy.

    oprogramowanie
  8. Ten o niewykonanej pracy

    Zasada prostoty z Manifestu Agile, czyli sztuka niewykonywania pracy. Jak Lean i eliminacja marnotrawstwa (muda) przyspieszają zwinne zespoły.

    Lean
  9. Ten o wartości jak kot Schrödingera

    Czym jest wartość w IT? Dlaczego „value” bywa pustym hasłem i jak nazywać ją konkretnie: przychód, retencja, koszty, mniej błędów, lepsze doświadczenie.

    wartość
  10. Ten o zerojedynkowym myśleniu

    Myślenie zerojedynkowe w decyzjach technologicznych: dlaczego wybór między dwiema skrajnościami pomija rozwiązania pośrednie i wydłuża decyzje.

    dychotomia myślenia
  11. Ten o efektywności w cieniu

    Shadow IT a bezpieczeństwo: jak kolejne ograniczenia odbierają poczucie efektywności i pchają ludzi do niezatwierdzonych narzędzi, zwiększając ryzyko.

    Shadow IT
  12. Ten o effortcie i timelinie

    Effort to nie timeline: dlaczego estymacja w godzinach myli pracochłonność z terminem i co naprawdę kryje się za pytaniem „jak to jest duże?”.

    estymacje