· 4 min czytania

Ten o potrzebie i wartości

Business need mówi, dlaczego się czymś zajmujemy, a business value, co zyskamy. Bez obu odpowiedzi powstają projekty, z których nikt nie korzysta.

Ile razy widzieliście projekt, który pochłonął miesiące pracy, a na końcu nikt z niego nie korzystał?

Moim zdaniem to klasyczny przykład sytuacji, w której zabrakło połączenia dwóch rzeczy: potrzeby i wartości biznesowej.

Czym jest business need?

Odpowiedzią na pytanie, dlaczego w ogóle się tym zajmujemy. To może być problem, który generuje koszty, luka w procesie albo okazja do zdobycia nowych klientów. BABOK, przewodnik po analizie biznesowej wydawany przez IIBA, opisuje potrzebę jako problem albo szansę, którą trzeba zaadresować. Każda zmiana w organizacji powinna od niej zaczynać.

Potrzeba istnieje niezależnie od rozwiązania. Klienci rezygnują w trakcie zakupu, obsługa jednego zgłoszenia trwa trzy dni, konkurencja wchodzi na rynek, na którym jesteśmy sami. To fakty, które da się sprawdzić, zanim ktokolwiek zacznie projektować.

Czym jest business value?

Odpowiedzią na pytanie, co zyskamy, jeśli tę potrzebę zaspokoimy. Wyższe przychody, lepsze doświadczenie klienta, szybsze procesy, oszczędności. Wartość jest zawsze czyjaś i zawsze w jakiejś skali: ile klientów przestanie rezygnować, ile godzin zaoszczędzi zespół obsługi, ile przychodu da nowy rynek.

Bez tej odpowiedzi trudno porównać dwie inicjatywy. Obie mogą odpowiadać na prawdziwą potrzebę, ale jedna przyniesie dziesięć razy więcej niż druga.

Co się dzieje, gdy brakuje jednego z nich?

Potrzeba bez wartości to koszt. Zespół rozwiązuje prawdziwy problem, ale tak drogo albo w takiej skali, że zysk nie pokrywa wysiłku. Przykład: automatyzacja procesu, który zdarza się raz w kwartale.

Wartość bez potrzeby to iluzja. Ktoś obiecuje wzrost przychodu o 20%, ale nikt nie sprawdził, czy klienci w ogóle mają problem, który nowa funkcja rozwiązuje. Tak powstają produkty, których nikt nie potrzebował.

Najczęściej jednak za projektem stoi sam pomysł. Ktoś zobaczył coś u konkurencji, ktoś ma przekonanie, ktoś obiecał coś klientowi. Pomysł bywa dobry, ale dopóki nie wiemy, jaką potrzebę zaspokaja i jaką wartość daje, nie da się go ocenić.

Potrzeba i wartość. Dwa pola: business need (dlaczego się tym zajmujemy: koszt, luka w procesie, szansa) i business value (co zyskamy: przychód, doświadczenie klienta, szybkość, oszczędności). Pod spodem trzy przypadki: potrzeba bez wartości to koszt, wartość bez potrzeby to iluzja, sam pomysł bez obu to projekt, z którego nikt nie korzysta. Na dole dwa pytania przed każdą inicjatywą: jaką potrzebę biznesową rozwiązujemy i jaką wartość dostarczymy, jeśli to zrobimy.

Jak to sprawdzić przed startem?

Dwoma pytaniami przed każdą inicjatywą:

  1. Jaką potrzebę biznesową rozwiązujemy?
  2. Jaką wartość dostarczymy, jeśli to zrobimy?

Jeśli na pierwsze nie ma odpowiedzi, warto wrócić do użytkowników i danych. Jeśli nie ma odpowiedzi na drugie, warto oszacować choćby rząd wielkości. Te pytania pojawiają się też przy rezultacie pracy developera: kod i zamknięty ticket to wynik, a rezultat widać dopiero po stronie użytkownika i firmy.

Odpowiedzi warto zapisać przy inicjatywie i wrócić do nich po wdrożeniu. Wtedy widać, czy potrzeba była prawdziwa i czy wartość się pojawiła, a kolejne szacunki stają się trafniejsze.

Bez tych odpowiedzi łatwo wpaść w pułapkę robienia projektów zamiast tworzenia realnego wpływu na biznes.

A jak to wygląda u Was? Co częściej stoi za projektami: realna potrzeba, obiecana wartość czy po prostu pomysł?

Bibliografia

  1. International Institute of Business Analysis (2015). A Guide to the Business Analysis Body of Knowledge (BABOK Guide), v3. IIBA.

💬 Dołącz do dyskusji na LinkedIn → Komentuj i podziel się swoim podejściem