· 4 min czytania

Ten o odrzuconych pomysłach

Mierzymy projekty, które wybraliśmy, a te odrzucone znikają z pola widzenia. Jak błąd przeżywalności działa w portfelu projektów i jak patrzeć na swoje „nie”.

Po co wracać do pomysłów, których nie zrealizowaliśmy? Przeszłości już nie zmienimy… prawda?

Kto ze mną pracował, wie, że powtarzam: „Nie można robić wszystkiego naraz”. Bo to strasznie męczące i trwa strasznie długo.

Dlaczego musimy odrzucać pomysły?

Bo pomysłów od użytkowników, zespołu i biznesu jest zawsze więcej niż sił przerobowych. Trzeba wybierać: co da przepływy pieniężne, co podniesie zyski, co zadowoli klientów, co jest zgodne ze strategią. Brzmi logicznie. Koncentracja to podstawa, o czym pisałem przy zwinności w portfelu.

Mierzymy więc czas dostarczenia wybranych inicjatyw. Liczymy zwrot z inwestycji. Świętujemy sukcesy w portfelu. A to, co odrzuciliśmy? Po co tracić czas na analizę czegoś, czym się nie zajmujemy?

Czym jest błąd przeżywalności?

Wnioskowaniem tylko z tego, co przetrwało. Klasyczny przykład pochodzi z II wojny światowej. Analizowano samoloty, które wracały z misji, i zaznaczano miejsca z dziurami po kulach. Statystyk Abraham Wald zauważył, że te dane pokazują miejsca, w które samolot może zostać trafiony i mimo to wrócić. Wzmacniać trzeba miejsca, w których dziur nie było, bo samoloty trafione właśnie tam nie wróciły. Marc Mangel i Francisco Samaniego opisali później jego analizę w „Journal of the American Statistical Association”.

W portfelu projektów działa to podobnie. Widzimy tylko projekty, które wybraliśmy, i na ich podstawie oceniamy, czy dobrze wybieramy. Pomysły odrzucone nie zostawiają danych, więc nie wiemy, ile mogły dać.

Jak to wygląda w biznesie?

Historia zna przykłady firm, które odrzuciły coś, co później okazało się ważne. Paul Otellini, były prezes Intela, opowiadał w wywiadzie dla „The Atlantic”, że firma odmówiła produkcji procesora do pierwszego iPhone’a, bo nie widziała w tym opłacalnego biznesu. Przyznał, że powinien był wtedy pójść za intuicją. W skali mniejszej niż Intel takie decyzje zapadają co tydzień i nikt ich później nie sprawdza.

Pytanie brzmi: czy kiedykolwiek zmierzyliście, co tracicie?

Odrzucone pomysły. Na górze lejek: wiele pomysłów od użytkowników, zespołu i biznesu, kryteria wyboru (przepływy pieniężne, zyski, klienci, strategia), mało realizowanych. Mierzymy tylko to, co wybraliśmy. Pod spodem samolot z dziurami po kulach: wzmacniaj miejsca bez dziur, bo samoloty trafione tam nie wróciły. Na dole trzy praktyki: dokumentuj odrzucone (pomysł, powód, potencjalna wartość), sprawdzaj, co wdrożyła konkurencja, rezerwuj część zasobów na eksperymenty.

Czy w takim razie trzeba robić wszystko?

Nie. Nie każdy odrzucony pomysł to jednorożec. Większość słusznie trafia do kosza, bo jest nierealna, nieopłacalna albo po prostu słaba. Koncentracja nadal ma znaczenie. Koncentracja bez weryfikacji zamienia się jednak w ślepą wiarę we własną nieomylność. Chodzi o świadomość tego, z czego rezygnujemy.

Jak patrzeć na swoje „nie”?

Trzy proste praktyki:

  • Dokumentuj odrzucone. Zapisz pomysł, powód odrzucenia i potencjalną wartość. Wystarczy jedna linijka w arkuszu.
  • Sprawdzaj co jakiś czas, które z odrzuconych pomysłów wdrożyła konkurencja i z jakim efektem.
  • Zarezerwuj część zasobów na „dzikie karty” albo eksperymenty, które nie przeszłyby zwykłych kryteriów.

Takie przeglądy nie muszą być częste. Raz na kwartał wystarczy przejrzeć listę odrzuconych pomysłów i zadać dwa pytania: czy powód odrzucenia jest nadal aktualny i czy coś, czego wtedy nie wiedzieliśmy, zmienia ocenę.

Czasem największym ryzykiem jest brak ryzyka. Jak często patrzycie na swoje „nie”?

Bibliografia

  1. Mangel, M., Samaniego, F. J. (1984). Abraham Wald’s Work on Aircraft Survivability. Journal of the American Statistical Association, 79(386), 259–267.
  2. Madrigal, A. C. (2013). Paul Otellini’s Intel: Can the Company That Built the Future Survive It? The Atlantic.

💬 Dołącz do dyskusji na LinkedIn → Komentuj i podziel się swoim podejściem