· 5 min czytania

Ten o jedzeniu własnej karmy

Dogfooding, czyli zespół używa produktu, który sam tworzy. Co daje taka próba na własnej skórze i jak zbierać jakościowe dane, gdy nie da się jej zrobić.

„Eat your own dog food” w praktyce.

W zeszłym tygodniu zespół tworzący aplikację mobilną Vattenfall InCharge miał okazję przekonać się na własnej skórze, jak to jest być jej użytkownikiem. Często mówimy o metrykach i badaniach z użytkownikami, ale chyba nic nie dostarcza tylu emocji co używanie tego, nad czym się pracuje.

Skąd wzięło się „jedzenie własnej karmy”?

Z Microsoftu końca lat osiemdziesiątych. W 1988 roku Paul Maritz wysłał do Briana Valentine’a, który odpowiadał za testy LAN Managera, wiadomość z tematem „Eating our own Dogfood”. Chodziło o to, żeby firma sama zaczęła używać swojego produktu. Określenie przyjęło się w branży i dziś „dogfooding” oznacza każdą sytuację, w której zespół korzysta z tego, co sam tworzy, zanim dostaną to klienci albo razem z nimi.

Co widać, gdy zespół staje się użytkownikiem?

Rzeczy niewidoczne z perspektywy linijek kodu, architektury czy backlogu. Nagle okazuje się, że „drobny” bug wcale nie jest taki drobny, gdy blokuje wykonanie prostego zadania. A funkcja, którą uważaliśmy za intuicyjną? Cóż, czasem rzeczywistość weryfikuje nasze założenia.

Szczególnie jeśli w samochodzie zaczyna brakować energii i masz nadzieję, że status kolejnej ładowarki w aplikacji zgadza się z rzeczywistością. 😅

W backlogu taki błąd ma priorytet „średni” i opis w trzech zdaniach. Na parkingu przy niedziałającej ładowarce, z kilkoma procentami baterii, ma zupełnie inną wagę. To ta sama informacja, tylko przeżyta zamiast przeczytana. Pisałem o tym, jak oczekiwania kierowców wobec ładowania zmieniają się w czasie, przy modelu Kano.

Jedzenie własnej karmy. Na górze dwie perspektywy tego samego błędu: w backlogu priorytet średni i trzy zdania opisu, na parkingu kilka procent baterii i ładowarka, która w aplikacji jest wolna, a w rzeczywistości nie działa. Pod spodem trzy sposoby zbierania jakościowych danych według etapu empatii w Design Thinking: zanurzenie (używaj produktu sam), obserwacja (posadź zespół obok użytkownika), rozmowa (pytaj o konkretne sytuacje). Na dole: dane ilościowe mówią, co się dzieje, jakościowe mówią, dlaczego.

Jak to się ma do empatii z Design Thinking?

To jeden z jej sposobów. Stanford d.school w „Bootcamp Bootleg” opisuje etap empatii przez trzy działania: obserwowanie użytkowników w kontekście ich życia, rozmowę z nimi i zanurzenie się, czyli doświadczenie tego, czego doświadcza użytkownik. Dogfooding to właśnie zanurzenie. Zespół przestaje wyobrażać sobie użytkownika i sam przez chwilę nim jest.

Co zrobić, gdy zespół nie może używać produktu?

Posadzić ludzi z zespołu obok użytkownika i obserwować. Nie każdy produkt da się przetestować na sobie. Zespół, który tworzy system dla lekarzy, księgowych albo operatorów magazynu, nie stanie się nimi na tydzień. Może jednak spędzić dzień obok nich i patrzeć, jak pracują.

Hugh Beyer i Karen Holtzblatt nazwali to podejście w „Contextual Design” wywiadem kontekstowym. Badacz jest u użytkownika, w jego miejscu pracy, i obserwuje prawdziwe zadania zamiast pytać o nie w sali konferencyjnej. Użytkownik pokazuje, jak pracuje, a badacz pyta w trakcie, dlaczego robi to właśnie tak. Ludzie zwykle nie umieją opowiedzieć o swoich obejściach i nawykach, ale pokazują je od razu, gdy ktoś na nie patrzy.

Dlaczego warto to robić, skoro mamy metryki?

Bo metryki i obserwacja odpowiadają na różne pytania. Dane ilościowe mówią, co się dzieje: ile osób porzuca proces, gdzie rośnie liczba zgłoszeń. Dane jakościowe mówią, dlaczego. Wykres pokaże, że użytkownicy porzucają rezerwację ładowarki na trzecim ekranie. Dopiero obserwacja pokaże, że robią to, bo stoją na deszczu z telefonem w jednej ręce i kablem w drugiej.

Nie trzeba wielkiego programu badawczego. Wystarczy raz na kwartał dzień, w którym zespół używa produktu tak jak klient, albo jedna wizyta u użytkownika na sprint. Ważne, żeby po takim dniu zespół usiadł razem i zapisał, co go zaskoczyło, i żeby te obserwacje trafiły do backlogu z kontekstem, w którym je widział. Bez tego zostaną anegdotą, którą ktoś opowie przy kawie. Łączy się to z pytaniem o produkt, którego nikt nie potrzebował: im bliżej użytkownika jest zespół, tym wcześniej widzi, że coś nie działa.

To jeden ze sposobów zbierania jakościowych danych o produkcie. A jak Wasze zespoły poznają swój produkt od strony użytkownika?

Bibliografia

  1. Brodkin, J. (2009). VMworld 2009: Virtualization, controversy and eating your own dog food. Network World.
  2. Microsoft (2000). Inside Out: Microsoft—In Our Own Words. Warner Books.
  3. Hasso Plattner Institute of Design at Stanford (ok. 2010). Bootcamp Bootleg. Stanford d.school.
  4. Beyer, H., Holtzblatt, K. (1998). Contextual Design: Defining Customer-Centered Systems. Morgan Kaufmann.

💬 Dołącz do dyskusji na LinkedIn → Komentuj i podziel się swoim podejściem