· 4 min czytania

Ten o autonomii i kontroli

Autonomia zespołów czy standaryzacja? Zamiast wybierać stopień kontroli, podziel decyzje według obszarów systemu: co ustala platforma, a co zespoły.

Autonomia czy kontrola? To tu toczą się spory w firmach.

TypeScript czy JavaScript? Automatyczne testy czy szybkie dostarczanie? Dokumentacja czy kolejne funkcje? Ile razy w Twojej firmie padło zdanie: „Musimy wybrać”?

A co, gdyby zamiast wybierać opcję, zmienić sposób myślenia?

Co się dzieje, gdy wahadło przechyla się w jedną stronę?

Powstaje problem po drugiej stronie. Znam firmę, w której tech leadzi latami dyskutowali: dajemy autonomię zespołom czy standaryzujemy?

Gdy wzmacniali autonomię, każdy zespół miał swój stack i swoje praktyki. Frontend powstawał w trzech różnych frameworkach. Przejście między projektami było prawie niemożliwe, a każda luka w bezpieczeństwie trzeba było łatać kilka razy, za każdym razem inaczej.

Gdy narzucali standardy, zespoły narzekały, że nie mogą wybrać najlepszego narzędzia. Innowacja zamarła. Ludzie zaczęli odchodzić.

Każda zmiana kierunku rozwiązywała problem poprzedniej i tworzyła nowy. Wahadło chodziło w tę i z powrotem.

Jakie pytanie przerwało ten spór?

„Może problem leży w tym, co kontrolujemy, a ile kontrolujemy, ma mniejsze znaczenie?”

I wtedy kliknęło. Zdefiniowali jasno, kto o czym decyduje:

  • standardy bezpieczeństwa, kontrakty API i monitoring ustala centralna platforma,
  • sposób implementacji logiki, wybór bibliotek i organizację kodu ustalają zespoły.

Zamiast kompromisu w połowie drogi powstał podział według obszarów systemu. Każda decyzja ma właściciela, a granica między nimi jest zapisana.

Dlaczego taki podział działa?

Bo różne decyzje mają różny zasięg skutków. Luka w bezpieczeństwie albo niezgodny kontrakt API uderza w cały system, więc te decyzje warto podejmować w jednym miejscu. Wybór biblioteki do formularzy dotyczy jednego zespołu, więc ten zespół wie najlepiej, co wybrać.

Matthew Skelton i Manuel Pais w „Team Topologies” opisują to jako rolę zespołu platformowego: dostarcza wspólne usługi tak, żeby zespoły produktowe mogły z nich korzystać bez czekania i bez znajomości ich wnętrza. Stephen Bungay w „The Art of Action” pokazuje ten sam mechanizm na przykładzie dowodzenia: jasno określone ramy i cel pozwalają dać ludziom więcej swobody w wykonaniu.

Autonomia i kontrola. Na górze wahadło: pełna autonomia (trzy frameworki, brak przejść między zespołami, łatanie bezpieczeństwa kilka razy) i pełna standaryzacja (brak wyboru narzędzi, zamarła innowacja, odejścia). Pod spodem podział według obszarów: platforma decyduje o standardach bezpieczeństwa, kontraktach API i monitoringu; zespoły decydują o logice, bibliotekach i organizacji kodu. Na dole efekty: spójne bezpieczeństwo, lokalne eksperymenty, łatwe przejście między zespołami dzięki spójnym API.

Jakie były efekty?

Trzy, które widać było po kilku miesiącach:

  • spójne bezpieczeństwo w całej platformie,
  • innowacja w zespołach dzięki lokalnym eksperymentom,
  • nowy developer może przejść między zespołami, bo API są spójne.

Sekret leżał w zaprojektowaniu kontraktu między obszarami, a sam wybór między autonomią i kontrolą okazał się fałszywy. To ta sama zasada, którą stosujemy w architekturze: moduł zmienia swoje wnętrze, dopóki dotrzymuje kontraktu. Rozwinąłem to we wpisie o organizacji projektowanej jak architektura.

Gdzie jeszcze wybieramy, choć nie trzeba?

Częściej, niż się wydaje. Testy czy szybkość? Często da się ustalić, które części systemu wymagają pełnego pokrycia, a które mogą zmieniać się szybciej. Dokumentacja czy funkcje? Można ustalić, które decyzje muszą być zapisane, bo dotyczą innych zespołów, a które wystarczy omówić w zespole.

Za każdym razem pomaga to samo pytanie: której części systemu dotyczy ta decyzja i kto ponosi jej skutki?

Nie każdy wybór da się tak rozłożyć. Gdy dwie rzeczy potrzebują tego samego czasu albo tych samych pieniędzy, coś za coś zostaje, o czym pisałem przy domykaniu i opcjach.

A u Was? Gdzie próbujecie wybierać tam, gdzie wcale nie trzeba wybierać?

Bibliografia

  1. Skelton, M., Pais, M. (2019). Team Topologies: Organizing Business and Technology Teams for Fast Flow. IT Revolution Press.
  2. Bungay, S. (2011). The Art of Action: How Leaders Close the Gaps between Plans, Actions and Results. Nicholas Brealey Publishing.

💬 Dołącz do dyskusji na LinkedIn → Komentuj i podziel się swoim podejściem