· 3 min czytania
Ten o właściwym rozwiązaniu
Każdy zespół chce wybrać „właściwe” rozwiązanie, ale to może znaczyć najszybsze, najtańsze albo najłatwiejsze w utrzymaniu. Właściwe ze względu na co?
Wypracowywanie „właściwych rozwiązań”, czyli jakich?
Ostatnio dyskutowaliśmy w zespole, jakie rozwiązanie wybrać w jednym z projektów. Pewnie znacie tę sytuację: jest potrzeba biznesowa, kilka zaangażowanych zespołów, presja czasu i różne propozycje, jak to zrobić „właściwie”.
Co właściwie znaczy „właściwe”?
To zależy, kogo zapytasz. „Właściwe” rozwiązanie może:
- najszybciej dostarczyć wartość biznesową i zadowolić klientów,
- być łatwe w utrzymaniu za dwa, trzy lata, gdy zmieni się zespół,
- pozwolić różnym działom sprawnie ze sobą współpracować,
- być solidne, dobrze przetestowane i niezawodne,
- rozwinąć umiejętności zespołu i zwiększyć jego wartość,
- pozwolić szybko reagować na zmiany i nowe wymagania,
- być spójne z tym, co już mamy w organizacji,
- pasować do naszej kultury i sposobu pracy,
- być najtańsze we wdrożeniu,
- być najtańsze w utrzymaniu.
Każda z tych odpowiedzi może być właściwa, zależnie od kontekstu i celów. Kłopot w tym, że wiele z nich się wyklucza. Najtańsze we wdrożeniu rzadko jest najtańsze w utrzymaniu. Najszybsze rzadko jest najbardziej spójne z resztą systemu.
Dlaczego zespoły kłócą się o „właściwe”?
Bo każdy ma w głowie inne kryterium i nikt go nie wypowiada. Developer, który utrzymuje system od lat, myśli o kosztach za trzy lata. Product owner myśli o terminie, który obiecał klientom. Architekt myśli o spójności z resztą platformy. Wszyscy mówią „właściwe”, ale mają na myśli inne rzeczy, więc dyskusja kręci się w kółko.
Len Bass, Paul Clements i Rick Kazman w „Software Architecture in Practice” opisują to jako wybór między atrybutami jakości. Wydajność, łatwość zmian, bezpieczeństwo czy dostępność konkurują ze sobą, a decyzja architektoniczna jest zawsze kompromisem między nimi. Zaproponowana przez nich metoda oceny architektury zaczyna od tego, żeby interesariusze nazwali i uszeregowali atrybuty, które są dla nich ważne.

Jak zmienić tę rozmowę?
Zacząć od pytania: „Właściwe ze względu na co i w jakim horyzoncie czasowym?”
Pierwsza część pytania wydobywa kryteria. Gdy zespół wypisze je na tablicy i ustali, które są najważniejsze w tym projekcie, propozycje rozwiązań można porównać według tej samej miary. Druga część pytania dotyczy czasu. Obok celów krótkoterminowych warto brać pod uwagę te dalsze. Rozwiązanie, które dziś oszczędza tydzień, może za rok kosztować miesiąc, gdy trzeba będzie je zmienić. O tym, jak trudno o takie decyzje bez wiedzy o potrzebie i wartości, pisałem osobno.
Kryteria warto ustalić, zanim padną konkretne propozycje. Gdy rozwiązania są już na stole, każdy dobiera kryteria pod swoje. Gdy kryteria są ustalone wcześniej, rozmowa dotyczy tego, które rozwiązanie najlepiej je spełnia.
Pomaga też zapisanie decyzji razem z kryteriami, które o niej przesądziły. Za dwa lata nowy zespół zobaczy, że rozwiązanie wybrano celowo jako najszybsze, i będzie wiedział, kiedy przyszedł czas, żeby je zmienić.
Bibliografia
- Bass, L., Clements, P., Kazman, R. (2021). Software Architecture in Practice (4th ed.). Addison-Wesley.
💬 Dołącz do dyskusji na LinkedIn → Komentuj i podziel się swoim podejściem